Introductie

In deze handleiding doorlopen we in een logische volgorde alle stappen die gemaakt worden bij het maken en presenteren van presentaties. In de items 'Presentatie maken', 'Onderwerpen', 'Gebieden wijzigen', 'Perioden wijzigen' en 'Presentatievorm wijzigen' wordt de basis van het maken van presentaties uitgelegd. In de items 'Datatransformaties' en 'Opmaakinstellingen' gaan we dieper in op het bewerken van een presentatie, zowel op het transformeren van de data, als de layout van de presentatie. De items 'Presentaties exporteren', 'Rapporten' en 'Preselecties' bespreken de overige manieren van het presenteren van gegevens, namelijk in een rapport, in een preselectie of buiten Swing Jive om door de gegevens te exporteren.

Presentatie maken

Het onderstaande screenshot geeft het startscherm van Jive weer. Hier zijn er 2 manieren om een presentatie te maken.

  • Optie 1 is de knop 'Begin een nieuwe presentatie' (1). Via deze knop verschijnt er een menu waarin je onderwerpen, gebieden en perioden kan kiezen, waarmee een presentatie gevormd kan worden.
  • Optie 2 is het kiezen van een of meerdere onderwerpen uit de themaboom (2). Bij de keuze van een onderwerp verschijnt direct het menu waarin de presentatie op allerlei manieren bewerkt kan worden. In dit menu is ook meteen al een standaard presentatie voor het gekozen onderwerp aangemaakt, waarbij de meest recente periode en het laagste gebiedsniveau waarop het gekozen onderwerp beschikbaar is in tabelvorm getoond wordt (tenzij anders is ingesteld). Het bewerken van de presentatie wordt in de hieropvolgende hoofdstukken behandeld.

Met de knop 'Start introductie' (3) wordt u in 3 stappen langs de benodigde onderdelen (Onderwerpen, Gebieden en Perioden) voor het maken van een presentatie geleid.

Meerdere presentaties

Het is mogelijk om meerdere presentaties te maken. Door boven in het scherm (4) op de afbeelding te klikken opent er een nieuw leeg scherm waarin een nieuwe presentatie gemaakt kan worden.

Onderwerpen

In de themaboom zijn in hoofdlijnen twee typen onderwerpen te vinden. Omdat het van belang is het verschil te weten tussen deze typen onderwerpen, zullen we deze in dit hoofdstuk uitlichten. Het gaat om de volgende type onderwerpen:

  1. Platte onderwerpen; zijn te herkennen aan een rond icoontje   
  2. Kubusonderwerpen; zijn te herkennen aan het kubusvormige icoontje   

Platte onderwerpen

Platte onderwerpen zijn eenvoudige data, waarmee direct een presentatie gemaakt kan worden. Er kunnen zoals gezegd meerdere onderwerpen gekozen worden voor 1 presentatie, zoals te zien is in het screenshot. Gekozen onderwerpen worden aangeduid met een vinkje (1). Met behulp van het knopje rechtsboven in de inhoudsbalk (2) kun je direct zien hoeveel en welke onderwerpen er geselecteerd zijn. Dit kan handig zijn voor als je een groot aantal onderwerpen wil selecteren en even kwijt bent welke je al geselecteerd hebt en welke nog niet.

Kubusonderwerpen

Kubusonderwerpen zijn onderwerpen waarbij er op basis van kenmerken van het onderwerp opsplitsingen mogelijk zijn. Deze opslitsingen, die we dimensies noemen, zijn te vinden onder het "Kenmerken"-menu. Dit menu verschijnt wanneer je op het kubusonderwerp klikt. Zo is in het screenshot te zien dat we het geselecteerde kubusonderwerp (Inwoners) kunnen opsplitsen in de dimensies Geslacht, Leeftijd en Burgerlijke Staat(3).
Om te zien welke kubusonderwerpen zijn geselecteerd moet op het knopje in de Inhoud-balk worden geklikt (4). Hier kunnen kubusonderwerpen worden aan- en uitgevinkt.

Dimensies

Je kunt dimensies in- en uitschakelen door op de dimensie te klikken. Bij (5) is de dimensie 'Geslacht' toegevoegd. De dimensie is direct toegevoegd aan de tabel (6). Wat er nu gebeurt, is dat het totaal van inwoners (16.258.032) is opgesplitst naar geslacht. Zo is uit de presentatie af te lezen dat er 8.045.914 mannen en 8.212.118 vrouwen zijn in Nederland (7).

Het is mogelijk om meerdere dimensies behorende bij hetzelfde kubusonderwerp in te schakelen. We hebben bij (8) twee dimensies ingeschakeld. Deze dimensies zijn ook weer direct toegevoegd aan de presentatie. Nu valt bijvoorbeeld af te lezen dat er 709.810 verweduwde vrouwen zijn in Nederland (9).

Dimensie items

Elke dimensie is opgebouwd uit minimaal 2 items. Binnen deze dimensie kunnen de items al dan niet geselecteerd worden voor een presentatie. Als je de dimensies wil bekijken, moet er op het zwarte knopje achter de dimensie geklikt worden (10). Vervolgens verschijnt er een menu waarin je dimensie items kunt selecteren.

Wij hebben voor de dimensie 'Burgerlijke staat' alleen het item 'G' geselecteerd (11). Dit resulteert in de presentatie bij (12). De dimensie is nu uit de tabel gehaald en is opgenomen in de presentatietitel in de titelbalk (13).

Gebieden wijzigen

Linksonder in beeld, in het 'Niveau-menu' kan een keuze worden gemaakt uit de beschikbare gebiedsniveaus en gebieden (1). Zodra een of meerdere onderwerpen gekozen zijn worden hier de gebiedsniveaus zichtbaar waarvoor gegevens bij deze onderwerpen beschikbaar zijn. Door een gebiedsniveau aan te klikken worden alle gebieden van het gebiedsniveau geselecteerd.
Door op het knopje te drukken in de 'Menubalk' kun je in het menu dat verschijnt voor het gebiedsniveau de gebieden selecteren (2).

We hebben hieronder COROP-gebieden als gebiedsniveau geselecteerd. Dit houdt in dat we nu tussen de verschillende COROP-gebieden kunnen kiezen. Met de dubbele vinkjes bij niveau kun je in 1 keer alle gebieden binnen een gebiedsniveau (de)selecteren (3). Echter, kunnen we binnen dit menu in de keuzebalk, alsnog een ander gebiedsniveau kiezen (4).

Gebieden opslitsen

We kunnen de gebieden ook opslitsen in een lager gebiedsniveau met de keuzebalk onder de gebieden(5). Als we bijvoorbeeld het COROP-gebied opsplitsen naar gemeente, wordt alleen de data van die gemeenten gepresenteerd die tot het geselecteerde COROP-gebied behoren. Ter illustratie is dit in een Kaart-presentatie getoond (6).

Gebieden vergelijken

Met name voor percentage of gemiddelde onderwerpen kan het interessant zijn om een geselecteerd gebied te vergelijken met een ander gebied. Binnen Jive is het mogelijk om het geselecteerde gebied te vergelijken met een hoger gebied. Binnen het menu dat we onder (2) beschreven is het kopje 'Gebiedsvergelijking' opgenomen (7), mits er een of meerdere gebieden geselecteerd zijn. We hebben hieronder COROP-gebied Groot-Rijnmond als gebied geselecteerd. Als we vervolgens naar 'Gebiedsvergelijking' gaan, kunnen we uit de hogere gebiedsniveau's kiezen die corresponderen met het geselecteerde gebied (8).

Wij hebben de Provincie Zuid-Holland als vergelijkingsgebied gekozen en gepresenteerd in een staafdiagram (9).

Perioden wijzigen

Onder de gepresenteerde gegevens kan een keuze worden gemaakt uit de perioden waarvoor gegevens beschikbaar zijn (1). Als er gegevens beschikbaar zijn op meerdere periodeniveaus (maanden, kwartalen, halve jaren en/of jaren) dan kan links van de perioden een keuze worden gemaakt uit de beschikbare periodeniveaus. Links in de balk wordt het aantal gekozen perioden weergegeven. Door op het aantal te klikken opent zich een pop-up waarin de perioden ge(de)selecteerd kunnen worden. Het is mogelijk dat bij lagere periodeniveaus (bijvoorbeeld maanden) alleen jaren in de balk ge(de)selecteerd kunnen worden. In dat geval kunnen perioden uit het lagere periodeniveau ge(de)selecteerd worden in de pop-up.

Presentatievorm wijzigen

Links van de gepresenteerde gegevens kan een presentatievorm gekozen worden. Welke presentatievormen gekozen kunnen worden is afhankelijk van de gemaakte selectie (onderwerpen, gebieden en perioden). Klik op een van de iconen om te wijzigen van presentatievorm.

Er kan een keuze worden gemaakt uit onderstaande presentatievormen.

Datatransformaties

Met Swing Jive is het mogelijk om op de getoonde data diverse berekeningen toe te passen. Na een klik op de knop in de titelbalk van de presentatie verschijnt een pop-up scherm waarin op 'Opties' (1) geklikt moet worden. In het hieropvolgende scherm (2) kan worden ingesteld hoe de data moet worden getransformeerd. Er zijn drie mogelijkheden:

Percenteren

Hiermee kunnen percentages worden berekend over de getoonde gegevens. Afhankelijk van de gegevens kunnen percentages worden berekend over gebieden, onderwerpen (bij kubussen kan gekozen worden voor (een van) de gepresenteerde dimensie(s)) of perioden. Alleen de keuzemogelijkheden die van toepassing zijn op de getoonde data zijn selecteerbaar.

Groeicijfers

Groeipercentage

Bij deze transformatie worden de geselecteerde gegevens weergegeven in een groeipercentage ten opzichte van dezelfde gegevens voor de gekozen basisperiode. Het is hierbij mogelijk de voorgaande periode als basisperiode te kiezen.

Groeipercentage gemiddeld

Bij deze transformatie worden de geselecteerde gegevens weergegeven als gemiddelde procentuele groei vanaf de gekozen basisperiode tot aan de geselecteerde periode. De keuze voorgaande periode als basisperiode is niet mogelijk, dit geeft namelijk hetzelfde resultaat als 'normale' groeicijfers.

Absolute groei

Bij deze transformatie worden de geselecteerde gegevens weergegeven als absolute groei ten opzichte van de gekozen basisperiode. Het is hierbij tevens mogelijk de voorgaande periode als basisperiode te kiezen.

Indexcijfers

De waarde van de geselecteerde gegevens wordt berekend ten opzichte van het basisjaar. Bij deze transformatie wordt de waarde van de gegevens voor de gekozen basisperiode gelijkgesteld aan 100. Als de waarde van de geselecteerde gegevens 10 procent hoger is dan de gegevens uit de basisperiode, dan is de getransformeerde waarde 110.

Z-scores

De z-score is een transformatie waarmee een vergelijking gemaakt wordt tussen het gekozen gebied en alle gebieden van hetzelfde gebiedsniveau. De z-score is een maat die de afwijking aangeeft ten opzichte van het gemiddelde van alle gebieden van een gebiedsniveau. Bij deze transformatie verdwijnt de eenheid. Hierdoor is het dus mogelijk om onderwerpen met verschillende eenheden met elkaar te vergelijken.

Voorbeeld percenteren

Ter verduidelijking geven we een voorbeeld van een data transformatie. We gaan data percenteren. In onderstaand screenshot hebben we het kubusonderwerp 'Huishoudens naar kenmerken' opgesplitst in leeftijdsklassen. De huishoudens worden automatisch in het datatype van het onderwerp gepresenteerd; in dit geval zijn dat aantallen (3). We willen het aandeel huishoudens voor elke leeftijdsklassen in het totaal aantal huishoudens weten.

We klikken op , en selecteren 'Opties' zoals we bij (1) hebben gedaan. Vervolgens vinken we aan dat we willen percenteren (4).

Het resultaat is hieronder te zien (5).

Opmaakinstellingen

Presentaties zijn op te maken met een aantal algemene bewerkingen en binnen de opmaakinstellingen die beiden met een klik op de rechter muisknop te bereiken zijn.

Algemene bewerkingen

Nog buiten de eigenlijke opmaakinstellingen zijn er al een aantal bewerkingen te doen. Deze verschijnen door met de rechter muisknop te klikken op de presentatie. De bewerkingen zijn afhankelijk van de gekozen presentatie. Een aantal veel voorkomende bewerkingen zijn:

  • Favoriet gebied (1): Binnen de presentatie wordt het favoriete gebied op een opvallende manier opgemaakt. Binnen een kaart is dit standaard door het gebied een rode omlijning te geven; in andere gevallen krijgt het label van het favoriete gebied een rode kleur.
  • Kantelen: De presentatie wordt een kwartslag gedraaid.
  • Sorteren: De onderwerpen worden op alfabetische volgorde getoond.
  • Toon waarden/namen (2): De data of de onderwerpnamen worden in de presentatie getoond.
De bewerking "Verplaats dimensie" (3) is mogelijk als er een presentatie is opgesteld met meerdere dimensies (dit komt dus voor bij kubusonderwerpen). Dit houdt in dat de positie van de items van een bepaalde dimensie, verwisseld kunnen worden met positie van andere dimensie-items binnen een presentatie. Hieronder een voorbeeld ter verduidelijking:

In het onderstaande screenshot hebben we een gestapelde staafdiagram gemaakt die het aantal inwoners in Nederland laat zien, verdeeld naar geslacht en burgerlijke staat.

Als we willen zien wat de verdeling van het aantal inwoners is per geslacht over de verschillende types van burgerlijke staat, moeten we de dimensies burgerlijke staat en geslacht omwisselen. Dit doen we door op de rechter muisknop te klikken en vervolgens binnen het submenu van "Verplaats dimensie". Daarin moet er 1 optie gekozen worden. In dit geval hebben beide opties hetzelfde effect.

De presentatie is aangepast en heeft een nieuwe indeling. Het aantal inwoners per burgerlijke staatstype is nu gesorteerd over het geslacht.

Opmaakinstellingen

In de pop-up die verschijnt als we 'Opmaakinstellingen' (4) hebben gekozen, is het aantal opmaakopties afhankelijk van de presentatievorm die de presentatie heeft. Onderstaand is de pop-up weergegeven.

Binnen de pop-up kunnen we de opmaakinstellingen aanpassen. De onderdelen die aangepast kunnen worden staan bovenaan; Titel, Kleuren, Gebied, etc. Als voorbeeld zullen we met de opmaakinstellingen die ons hier geboden zijn, een presentatie bewerken.
Linksonder is een presentatie weergegeven met de standaardopstellingen. Rechtsonder is de door ons bewerkte presentatie te zien. We lichten een aantal mogelijke bewerkingen toe.

  • Met de optie 'Titel' kunnen we de titel aanpassen (5)
  • We hebben met de optie 'Kleuren' een ander kleurenschema gekozen voor de staven
  • We hebben met 'Extra lijnen' de gemiddelde lijnen voor elke leeftijdsklasse toegevoegd
  • Met 'Assen' is de verticale as aangepast en loopt van 0 tot 8.500.000
  • We hebben de waarden behorend bij de staven getoond, dit kan met 'Labels'

Met de knop 'Standaardinstellingen' worden alle aanpassingen aan de opmaak ongedaan gemaakt en wordt de presentatie weer getoond met de standaardopmaak.

Presentaties exporteren

Presentaties kunnen bewaard of geëxporteerd worden. De button afbeelding linksboven in beeld opent een pop-up waarin presentaties kunnen worden geselecteerd om te exporteren naar een van de beschikbare bestandstypen of om (extern) op te slaan als 'Swing werkruimte'.

Welke bestandstypen gekozen kunnen worden om te exporteren is afhankelijk van het aantal geselecteerde presentaties. In onderstaand overzicht staat wanneer welke bestandstypen geselecteerd kunnen worden.

Rapporten

In de themaboom bevinden zich naast onderwerpen ook rapporten. Rapporten zijn te herkennen aan de icoontjes zoals in het onderstaande screenshot (1).

Rapporten zijn een verzameling van informatie rondom bepaalde thema's in documentvorm. Rapporten kunnen tekst, afbeeldingen, data, presentaties, enzovoorts rondom dit thema bevatten. Je kunt een rapport openen door deze aan te klikken in de themaboom. Voordat je het rapport kan bekijken, moeten er meestal een of meerdere gebieden en perioden gekozen worden waarvoor je het rapport wilt bekijken, zoals in het screenshot hieronder. Data/teksten/afbeeldingen die van toepassing zijn op de door jou gekozen gebied(en) of periode(n) zullen getoond worden in het rapport.

Preselecties

Naast onderwerpen bevinden zich in de themaboom ook preselecties. Deze zijn te herkennen aan de icoontjes van de verschillende presentatievormen. Een preselectie is een voorgedefinieerde presentatie. Onderwerpen, gebieden, perioden en presentatievorm zijn zo gekozen dat er een interessante presentatie ontstaat. Een preselectie is volledig aanpasbaar en om te vormen tot een andere presentatie. Echter, als je een preselectie bewerkt, keert hij altijd terug met de originele instellingen en opmaak.